G7-top: is de harmonie te vertrouwen?

Geen G7-top zonder een bijzonder Trump-moment: vorig jaar verraste de Amerikaanse president de staatshoofden en regeringsleiders van de zeven grote industrielanden met zijn voortijdige vertrek van de locatie in het Canadese Kananaskis. Dit jaar in het Franse Évian bleef hij tot de laatste top-dag, nam deel aan alle bijeenkomsten en genoot zichtbaar ervan zich geprezen te worden om zijn nieuwe bereidheid tot samenwerking.

In de nacht van dinsdag op woensdag publiceerden de zeven staatshoofden en regeringsleiders een voor dit format ongebruikelijke slotverklaring over de internationale situatie, waarin Trumps 'sterke leiderschap' wordt benadrukt. De doorbraak in de onderhandelingen met Iran stelt een 'historische gelegenheid' dar om Iran tegen te houden bij het verwerven van kernwapens. Bondskanselier Friedrich Merz (CDU) benadrukte lovend dat dit sinds het begin van Trumps tweede presidentschap de eerste keer is dat de Verenigde Staten zich bereid hebben verklaard tot een gemeenschappelijk communiqué over geopolitieke kwesties.

Voor het Franse G7-voorzitterschap geldt het als een verwezenlijking van de top dat Trump zich na twee bilaterale gesprekken met Oekraïens president Wolodymyr Zelensky heeft verbonden aan 'onbeperkte steun' voor Oekraïne. Dit staat in de slotverklaring, die ook de belofte bevat de sancties tegen Rusland te verscherpen. Russische olie en gas moeten sterker worden gesanctioneerd, de Amerikaanse uitzonderingsregels moeten worden beëindigd. Het raamakkoord met Iran vergemakkelijkt deze stap, want olieprijzen dalen al.

Trump heeft Oekraïne bovendien nieuwe luchtverdedigingssystemen toegezegd, zoals ook in de verklaring is vastgelegd. Zoals een diplomaat formuleerde, ziet Trump in Zelensky voortaan een 'winnaar' die hij wil steunen. 'Het was een geweldige top, en Frankrijk heeft fantastisch werk geleverd', zei Trump ter afsluiting. Woensdagavond wilde hij zijn verblijf in Frankrijk voortzetten met een gala-diner in de Spiegelzaal van het kasteel van Versailles.

'Alle G7-partners zullen de druk op Moskou opvoeren, ook via sancties', zei de bondskanselier. Dat zet een nieuw toon, voegde hij eraan toe. De G7-top was 'zeer constructief' geweest. Merz bevestigde dat de militaire samenwerking met Oekraïne aanzienlijk moet worden versterkt: 'Het gaat daar inderdaad om uitgebreide licenties ook van Amerikaanse bedrijven aan Europese fabrikanten.' Hij was Trump dankbaar voor een hoog niveau van bereidheid tot samenwerking.

Toen Trump woensdagochtend in het Hotel Royal met een uur vertraging naar de werkbijeenkomst over de toestand van de wereldeconomie kwam, foeterde hij eerst over de zwakke airconditioner ('het is te warm') en grapte: 'Ik ben de baas.' De Indiase premier Narendra Modi keek licht verbijsterd. Indië, Brazilië, Zuid-Korea en Kenia waren tot de bijeenkomst uitgenodigd.

In vergelijking met eerdere toppen verliep de top nagenoeg harmonieus. Voor het eerst in lange tijd beleefden de Europeanen een Donald Trump die aan hun kant stond. Hoe lang deze tegemoetkomendheid aanhoudt, daarover wilden noch de Franse gastgever Emmanuel Macron noch bondskanselier Merz speculeren. Belangrijk was dat kort voor de NAVO-top