VS schort gezamenlijke defensie-inspanning met Canada op die teruggaat tot Tweede Wereldoorlog

De Verenigde Staten hebben gezegd niet deel te zullen nemen aan een gezamenlijke raad voor continentale defensie met Canada, waarbij het land wordt afgeschilderd als iemand die zijn defensieverplichtingen niet nakomt.

Op maandag schreef US Undersecretary of Defense Elbridge Colby op sociale media dat zijn departement zijn betrokkenheid bij de Permanent Joint Board on Defense zou stopzetten om de voordelen van het forum te "heroverwegen".

De raad gaat terug tot de Tweede Wereldoorlog en heeft gediend als forum voor regionale veiligheid. Maar de betrekkingen met Canada zijn gespannen geraakt sinds de Amerikaanse president Donald Trump in 2025 voor een tweede termijn terugkeerde in het ambt.

"Een sterk Canada dat harde macht boven retoriek stelt, is in ons aller belang. Helaas heeft Canada geen geloofwaardige vooruitgang geboekt op het gebied van zijn defensieverplichtingen", schreef Colby op X.

"We kunnen de kloof tussen retoriek en werkelijkheid niet langer vermijden. Echte mogendheden moeten onze retoriek ondersteunen met gedeelde defensie- en veiligheidsverantwoordelijkheden."

De aankondiging is het laatste geval waarbij de Trump-regering westerse bondgenoten de les leest over wat de president beschouwt als een te grote afhankelijkheid van de Amerikaanse militaire macht.

Geallieerde landen hebben zijn beweringen grotendeels weersproken, met het argument dat zij de militaire uitgaven opvoeren en stappen ondernemen om meer controle over de regionale veiligheid te krijgen.

Nog maar vorig jaar, tijdens een NAVO-top in Den Haag, stemden bijna alle lidstaten ermee in de defensie-uitgaven te verhogen naar 5 procent van hun bruto binnenlands product (bbp). Spanje verzocht echter om van de overeenkomst te worden uitgesloten.

Canada, onder premier Mark Carney, behoorde tot de landen die de verhoogde uitgaven toezegden.

Van de 5 procent die voor defensie was gereserveerd, zou 3,5 procent gaan naar het versterken van Canada's "kernmilitaire capaciteiten", aldus de regering van Carney. De rest zou naar veiligheidsgerelateerde uitgaven gaan, waaronder havenverbeteringen, rampenparaatheid en andere middelen.

Sinds Carney in maart 2025 als premier aantrad, is hij een uitgesproken voorstander geweest van het verminderen van Canada's afhankelijkheid van het Amerikaanse leger en de Amerikaanse economie.

In een toespraak dit jaar schetste hij een visie waarin "middelgrote mogendheden" zoals Canada de handen ineenslaan om het huidige "tijdperk van rivaliteit tussen grootmachten" te omzeilen, een verhulde verwijzing naar landen als de VS, Rusland en China.

Hoewel de VS en Canada buren zijn, heeft Trumps tweede presidentschap geleid tot rafelnde banden tussen de twee landen, zelfs buiten veiligheidskwesties.

Trump heeft Canada ervan beschuldigd oneerlijk handelsbeleid na te streven en onvoldoende op te treden tegen de illegale stroom van mensen en drugs over de grens, hoewel critici vraagtekens hebben gezet bij de legitimiteit van deze claims.

Om Canada te dwingen zijn beleid te volgen, heeft de Amerikaanse president een agressief tariefregime nagestreefd om grensoverschrijdende importen te belasten.

Trump heeft in het verleden gesuggereerd dat Canada dergelijke sancties zou kunnen vermijden door zijn soevereiniteit af te staan en de 51e staat van de VS te worden.

"Koelere en wijzere hoofden zijn nodig om een hechte alliantie met onze buurman te bewaren", zei de Amerikaanse Republikeinse vertegenwoordiger Don Bacon in een bericht op sociale media op maandag, waarbij hij de beslissing om zich terug te trekken uit het defensieforum met Canada bekritiseerde.

"Dit begon allemaal met het plagen van 'Canada wordt de 51e staat' en 'hun premier wordt de 51e gouverneur'. De beledigingen hebben ons niets opgeleverd dan vijandigheid die ons economisch en nu ook militair heeft gekost."

De VS, Canada en Mexico staan later dit jaar voor onderhandelingen over een bijgewerkte versie van een regionale vrijhandelsovereenkomst, bekend als de USMCA.