Vervroegde verkiezingen?: Israels parlement stemt voor ontbinding
De Knesset heeft ingestemd met een door de regeringscoalitie ingediend wetsvoorstel over haar ontbinding en heeft daarmee de weg vrijgemaakt voor een verkiezing vóór het einde van de zittingsperiode.
De Knesset heeft ingestemd met een door de regeringscoalitie ingediend wetsvoorstel over haar ontbinding en heeft daarmee de weg vrijgemaakt voor een verkiezing vóór het einde van de zittingsperiode. In eerste lezing stemden woensdag 110 van de in totaal 120 parlementariërs in Jeruzalem voor het voorstel, tegenstemmen waren er niet. De stemming gold als een formaliteit.
De verkiezing van een nieuw parlement zou volgens het voorstel plaatsvinden op een door de Knesset-commissie vastgestelde datum, die "ten vroegste 90 dagen na de aanneming van deze wet mag liggen". Ze zou zo al vanaf de derde week van augustus kunnen plaatsvinden – en daarmee ongeveer twee maanden vóór het geplande einde van de zittingsperiode op 27 oktober. Het voorstel wordt nu doorgestuurd naar een commissie. Daarna volgen nog drie lezingen in het parlement.
Vorige week hadden al meerdere oppositiepartijen aangekondigd een dergelijk wetsvoorstel te willen indienen. De regeringscoalitie van minister-president Benjamin Netanjahu kwam hen echter voor met een eigen voorstel. Met deze stap wilde zij een mogelijke breuk van het rechts-religieuze bondgenootschap voorkomen.
De aanleiding voor het conflict in de regering is de aanhoudende strijd over een wettelijke regeling voor de vrijstelling van streng religieuze mannen van militaire dienst. Vanwege de toegezegde, maar tot dusver uitblijvende vrijstelling van ultraorthodoxe jesjiwa-studenten van de dienstplicht staat Netanjahu onder toenemende druk van ultraorthodoxe partijen. Die hadden daarom gedreigd de coalitie op te blazen.
De streng religieuze partijen gelden al decennialang als "natuurlijke partners" van Netanjahu. Volgens opiniepeilingen is het echter de vraag of de langstzittende minister-president van Israël na de verkiezing opnieuw een meerderheid kan veiligstellen: volgens de recentste in Israëlische media gepubliceerde peilingen staat Netanjahus conservatieve Likud-partij momenteel weliswaar voorop, maar moet rekening houden met aanzienlijke verliezen. Zijn rechts-religieuze coalitie zou daarmee geen meerderheid meer hebben.
Vlak achter de Likud-partij eindigt volgens een in mei gepubliceerde peiling van de publieke omroep KAN het oppositiebondgenootschap Bejachad (Samen), de gezamenlijke lijst van de vooraanstaande oppositiepolitici Naftali Bennett en Jair Lapid. Maar gezien de versnippering onder de kiezers zal ook Bejachad waarschijnlijk de voor een kabinetsformatie vereiste meerderheid ontberen.
Netanjahu heeft al talrijke crises overleefd, hij geldt in Israël als een politieke straatvechter. Ondanks een corruptieproces tegen hem streeft de zesenzeventigjarige een nieuwe ambtstermijn na. Veel Israëliërs houden de door zijn aanhangers "Mister Security" genoemde politieke veteraan echter verantwoordelijk voor het falen van de veiligheidsdiensten op 7 oktober 2023, toen Hamas en haar bondgenoten Israël binnenvielen, bij massamoorden in het zuiden van het land meer dan 1220 mensen doodden en 251 slachtoffers als gijzelaars naar de Gazastrook ontvoerden.
