Verenigd Koninkrijk: einde van tweestrijd tussen conservatieven en Labour

In Birmingham zoals elders in Engeland waren de lokale verkiezingen van 7 mei desastreus voor Labour. De partij van premier Keir Starmer, die sinds 2012 de gemeenteraad controleerde, verloor 36 raadsleden: slechts 17 van de 101 blijven over. De radicaal-rechtse beweging Reform UK daarentegen realiseerde een snelle doorbraak, van nul vertegenwoordigers in de Birmingham City Council naar 23 gekozen leden.

Sinds de stemming kijken de inwoners van Birmingham – de Brummies – uit naar een lokaal bestuur dat onregeerbaar dreigt te worden. Zelfs als Labour-raadsleden erin zouden slagen met de Groenen (19 gekozen) en de Liberaal Democraten (12 gekozen) tot overeenstemming te komen, zouden hen nog drie stemmen ontbreken voor een meerderheid in de raad. De anti-immigratie-partij Reform UK zit ook niet in een positie om een meerderheidsblok te vormen: het is onwaarschijnlijk dat zij voldoende steun van de conservatieven (16 gekozen) en onafhankelijken (14 raadsleden) kan krijgen, waaronder leden van de moslimgemeenschap en pro-Palestijnse activisten.

Gemeentelijke verlamming zou een verder onheil voor Birmingham betekenen. De gemeente verkeert in een zeer precaire financiële situatie. Zij is officieel niet meer failliet sinds februari (nadat zij in september 2023 insolvabel was verklaard), maar zij heeft de lokale belastingen sterk verhoogd, gemeentelijke diensten geofferd ter besparing, en is er nog steeds niet in geslaagd om een einde te maken aan de staking van vuilnismannen die nu meer dan een jaar duurt.

Birmingham is geen geïsoleerd geval: tientallen gemeenten hebben sinds de stemming van 7 mei geen meerderheid. Een nieuw tijdperk is in Engeland en Wales aangebroken: dat van het multipartijstelsel. Het is voorbij met het 'two party system', het politieke landschap dat zich een eeuw lang aan een voortdurend herhaalde tweestrijd tussen Labour en de Conservatieve Partij (de tories) heeft beperkt – formaties die meerdere stromingen omarmden, populistische verleidingen smoorden en meestal vanuit het midden regeerden.