Vaticaan tegen 'killer robots': paus Leo XIV roept op tot ontmanteling van AI in oorlogvoering

In een document dat bekend staat als een encycliek — een pauselijk schrijven dat het standpunt van de kerk op een belangrijk onderwerp uiteen zet — stelde Leo dat kunstmatige intelligentie nooit gebruikt mag worden voor levensbepalende beslissingen en waarschuwde dat chatbots en andere AI-tools nooit met mensen gelijkgesteld mogen worden.

De encycliek markeert de meest krachtige ingreep van de Katholieke Kerk in het wereldwijde debat over hoe kunstmatige intelligentie de toekomst van oorlogvoering, arbeid en samenleving vorm geeft. De tekst riskeert het Vaticaan op een botsing te brengen met regeringen die haastig AI als een strategisch wapen inzetten.

De encycliek is de eerste van de paus sinds zijn verkiezing vorig jaar. Ter benadrukking van het belang nam de paus het ongebruikelijke stap de encycliek persoonlijk te presenteren, vergezeld van Canadese tech-miljardair Christopher Olah, mede-oprichter van AI-reus Anthropic.

In zijn brief aan katholieke bisschoppen en gelovigen over de hele wereld beschreef Leo AI niet alleen als een technologische kwestie, maar als een keerpunt voor de beschaving. De encycliek legt bijzondere nadruk op de gevaren van autonome wapensystemen, algoritmische besluitvorming en de ontkoppeling van menselijke verantwoordelijkheid van oorlogsdaden.

Leo, die een masterdiploma in wiskunde bezit en ooit natuurkunde doceerde, verwerpt kunstmatige intelligentie niet zonder meer. Maar zijn encycliek benadrukt dat AI ondergeschikt moet blijven aan moraalprincipes en nieuwe juridische kaders, zodat nieuwe technologieën "de mensheid werkelijk dienen."

"Geen algoritme kan oorlog moreel aanvaardbaar maken," schreef hij, stellende dat kunstmatige intelligentie onderworpen moet zijn aan de strengste ethische beperkingen en aansprakelijkheid in oorlogvoering. "Elke technologie die aanvallen faciliteert zonder het gezicht van mensen te zien verlaagt de morele drempel van conflict."