Turkije op keerpunt: Erdoğan neemt oppositiepartij over
Met de bestorming van het partijkantoor van de belangrijkste oppositiepartij CHP in Ankara heeft Turkije een kruismoment bereikt. President Recep Tayyip Erdoğan schrikt niet terug voor een vijandige overname van de partij van republieksoprichter Atatürk.
Op het eerste gezicht kan de bestorming van het CHP-partijkantoor in Ankara als nog slechts één stap lijken op de lange weg van Turkije richting een autoritair systeem. Met het oog op de wisselvalligheden van de Turkse president is er een zekere gewenningseffect opgetreden.
Toch mag niet worden onderschat dat hier net de wissel wordt omgezet voor een ander Turkije. Immers schrikt Erdoğan niet terug voor een vijandige overname van de partij van republieksoprichter Atatürk. Met hulp van een willige rechter heeft hij een marionet als CHP-voorzitter geïnstalleerd.
Daar zijn drie redenen voor. Ten eerste heeft Erdoğan ingezien dat hij met redelijk normale middelen geen verkiezingen meer kan winnen. Ten tweede is het internationale speelveld voor hem zo gunstig dat hij gelooft zonder bedenken de laatste pijlers van de Turkse democratie te kunnen slopen. Dat geldt vooral voor zijn goede verstandhouding met Donald Trump. En ten derde gaat het Erdoğan niet alleen om zijn eigen machtsbehoud. De manier waarop hij zijn zoon Bilal in het spel brengt, toont aan dat hij al veel verder vooruitplant.
Hoe ongeremmd de president zijn macht cementeert, blijkt ook uit het lot van de privé-universiteit Bilgi in Istanbul. Vrijdag sloot Erdoğan haar in één klap — en maandag opende hij haar zonder uitleg opnieuw. Dat hij daarmee het vertrouwen van buitenlandse investeerders ondermijnt, lijkt hem niet te deren.
De bedreigde oppositieleider Özgür Özel probeert het beste uit zijn wanhopige situatie te maken. Hij biedt Erdoğan minstens retorisch het hoofd, ondanks het risico in de gevangenis terecht te komen. Of een voldoende aantal Turken hem op deze weg volgt, zal zich pas tonen wanneer het land na het islamitische offerfeest uit vakantie terugkeert.
Veel Turken zien de beelden van de bestorming van het CHP-partijkantoor als een keerpunt. De vraag is of zij er een laatste weckruf in zien om hun kiesrecht te redden, of een teken dat alle inspanningen vergeefs zijn. En of degenen die Erdoğan tot nu toe hebben ondersteund, hem ook in zijn autocratische staat zullen volgen.
