Teheran tactiseert, Trump dreigt en laat bommenwerpen

Woensdag is het opnieuw tot gevechtshandelingen in de Perzische Golf gekomen. Wederom spreekt men aan Amerikaanse kant van zelfverdediging. Te midden van stagnnerende onderhandelingen verhoogt president Donald Trump zo de druk op Teheran. Een regeringsvertegenwoordiger in Washington deelde woensdag avond mee dat de Amerikaanse strijdkrachten doelwitten in Zuid-Iran hebben aangevallen – ondanks de begin april afgesproken wapenstilstand voor de tweede keer in drie dagen.

Men zou vier bewapende drones hebben neergehaald die Iran boven de Straat van Hormuz had gelanceerd. Deze zouden een bedreiging hebben gevormd voor de Amerikaanse strijdkrachten en voor de – overigens al beperkte – commerciële scheepvaart. Vervolgens werd het controlestation van de drones in de havenstad Bandar Abbas aangevallen, voordat het Iraanse leger een vijfde drone kon lanceren.

"De maatregelen waren voorzichtig, zuiver defensief en bedoeld om de wapenstilstand in stand te houden", zei de regeringsvertegenwoordiger. Ook het Iraanse persagentschap Fars meldde explosies oostelijk van de stad Bandar Abbas aan de Straat van Hormuz. De Iraanse luchtafweer zou zijn gealarmeerd. Bandar Abbas is de hoofdstad van de provincie Hormuzgan en een van Irans belangrijkste militaire centra aan de Golf en de Straat van Hormuz.

Eerder had Trump in een openbare kabinetsbijeenkomst in het Witte Huis een bericht van het Iraanse staatspersbureau afgewezen, waaruit zou blijken dat er een onofficiële concept voor een akkoord zou bestaan voor het herstel van het scheepverkeer in de Straat van Hormuz, waarbij Iran en Oman het verkeer gezamenlijk zouden beheren. "Niemand zal de zeeëng controleren", zei de president. "Het zijn internationale wateren, en Oman zal zich gedragen als ieder ander, of we moeten hen opblazen."

De bedreiging tegen Oman, dat een belangrijke bemiddelingsrol in de regio speelt, stelt een retorische escalatie voor. Het Witte Huis en de ambassade van Oman in Washington reageerden aanvankelijk niet op verzoeken om commentaar.

Trump zei verder zich geen zorgen te maken over de politieke gevolgen van een voortdurend conflict met Iran. Teheran zou zich hebben vergist als het had gedacht dat de Congresverkiezingen in november hem tot een akkoord zouden dwingen. "De tussentijdse verkiezingen interesseren me niet", zei Trump, die in de afgelopen weken herhaaldelijk had gesuggereerd dat een voorlopig akkoord met Teheran zo goed als was onderhandeld. Eerder had hij Teheran meerdere keren om voorwaardelloze kapitulatie gevraagd.

Trump maakte ook duidelijk zich niet op zijn gemak te voelen bij het idee dat Iraanse voorraden zeer verrijkt uranium naar China of Rusland zouden kunnen gaan. Ook zou het in de gesprekken met Iran niet gaan om versoepeling van sancties. "Nee, we spreken niet over enige versoepeling van sancties", zei Trump in het Witte Huis. De onderhandelingsstatus voor een "Memorandum of Understanding" zou nog niet bevredigend zijn. Teheran zou graag een akkoord willen sluiten, zei hij. Hij was er echter tot nu toe niet "tevreden" mee. De president benadrukte dat men ofwel een deal zou sluiten ofwel zou blijven vechten. Dan zou men "de zaak afmaken".

Trump herhaalde zijn eis dat Saoedi-Arabië en Qatar zich bij het Abraham-akkoord moeten aansluiten en hun betrekkingen met de staat Israël moeten normaliseren. "Ik denk dat zij ons dit verschuldigd zijn", zei hij. Vervolgens wendde hij zich tot zijn speciale gezant Steve Witkoff en vroeg hem of het hem zou lukken de handtekeningen uit Riyad en Doha te verkrijgen. Witkoff reageerde ontwijkend: "We zetten zeker druk." Trump antwoordde daarop