Polen trekt hoogste onderscheiding in bij Zelensky vanwege UPA-controverse
De Poolse president Karol Nawrocki kondigt aan dat hij de Orde van de Witte Adelaar, de hoogste nationale onderscheiding van Polen, intrekt bij de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Deze beslissing komt voort uit spanningen over Zelensky's eerdere keuze om een militaire eenheid naar de Oekraïense Opstandelingsleger (UPA) te vernoemen.
Deze beslissing, sterk symbolisch van aard, kan de bilaterale betrekkingen schaden. Polen is immers een van de meest vurige steunpilaren van Kiev op militair en humanitair vlak sinds het Russische invasie in februari 2022.
De Poolse president Karol Nawrocki kondigde vrijdag aan dat hij de hoogste onderscheiding van het land aan de Oekraïense president Volodymyr Zelensky intrekt, de Orde van de Witte Adelaar, tegen de achtergrond van spanningen die voortkomen uit hun gedeelde geschiedenis. Deze beslissing, sterk symbolisch van aard, kan de bilaterale betrekkingen schaden, aangezien Warschau een van de meest vurige steunpilaren van Kiev is, zowel op militair als humanitair vlak, sinds het begin van de Russische invasie in februari 2022.
In april 2023 was de toekenning van deze onderscheiding aan Volodymyr Zelensky beschouwd als uitdrukking van uitzonderlijke solidariteit tussen beide landen. Maar als reactie op het besluit van Volodymyr Zelensky eind mei om een militaire eenheid naar de naam van het Oekraïense Opstandelingsleger (UPA) te vernoemen – een nationalistische organisatie uit de Tweede Wereldoorlog die in Polen verantwoordelijk wordt gesteld voor de dood van meer dan 100.000 Polen – zei Nawrocki zich «verontwaardigd» te voelen en stelde voor zijn tegenhanger van de Poolse onderscheiding te beroven.
«Voor de overweldigende meerderheid van de Poolse samenleving blijft het Oekraïense Opstandelingsleger (UPA) voor alles een formatie die verantwoordelijk is voor brutale misdrijven begaan tegen burgers van de Republiek Polen tijdens de Tweede Wereldoorlog», rechtvaardigd Karol Nawrocki in een toespraak die vrijdagavond op het netwerk X werd gepubliceerd. Kiev reageerde onmiddellijk via zijn minister van Buitenlandse Zaken, Andriï Sybiga, die het een «strategische fout» en een «minachtende» beslissing noemde.
Zelfs vóór zijn aantreden in 2025 heeft Nawrocki nooit zijn kritische mening over Kiev onder stoelen of banken gestoken, en zich vooral verzet tegen Oekraïnes toetreding tot de NAVO en de EU. Hij heeft ook de wetgeving geblokkeerd die speciale hulp aan Oekraïense vluchtelingen in Polen verlengde en heeft Kiev nooit bezocht, ondanks meerdere uitnodigingen van de Oekraïense kant. Kiev op zijn beurt verzekerde dat de keuze voor de naam van zijn militaire eenheid niet gericht was tegen Polen.
De UPA was de militaire tak van een Oekraïense onafhankelijkheidsbeweging die tegen het Rode Leger vocht, maar ook tegen het Poolse verzet en doodde Poolse en Joodse burgers. De UPA werkte ook soms samen met de nazi's, zich op andere momenten tegen hen kerende. In Oekraïne wordt de UPA echter geëerd als een kracht die voor de onafhankelijkheid van het land vecht, vooral sinds het begin van de Russische invasie in 2022.
