Nederland geeft groen licht voor migratiecentra buiten EU
Nederland gaat door met plannen voor Europas eerste 'terugkeerhubs' buiten de Europese Unie waar migranten die geen verblijfrecht hebben gekregen kunnen worden uitgezet. In de komende maanden worden 'concrete stappen' verwacht.
Den Haag werkt samen met verschillende andere Europese regeringen ook aan het starten van asielaanvraagverwerking buiten de Europese Unie, volgens een brief van de Nederlandse regering aan het parlement die POLITICO heeft ingezien.
"Overal in Europa vragen mensen om geloofwaardige en werkbare oplossingen om de controle over migratie terug te krijgen," zei Bart van den Brink, viceminister-president van Nederland en minister van asiel en migratie. "Die oplossingen nemen steeds meer vorm aan en zijn gebleken juridisch haalbaar te zijn."
Terugkeerhubs zijn een controversieel onderdeel van een grote migratiehervorming die vorig jaar door de Europese Commissie is gepresenteerd onder druk van rechtse regeringen in het hele blok.
Het idee is te voorkomen dat migranten in een land blijven waar hun asielaanvraag is afgewezen omdat hun gastland hen niet teruileidt of om andere redenen. Het opzetten van centra voor asielaanvraagverwerking buiten de EU volgt dezelfde logica — migranten prioriteit geven voor binnenkomst wier aanvragen zijn goedgekeurd.
De eerste buitenlandse terugkeerhub, waarvan de locatie nog moet worden aangekondigd te midden van lopende onderhandelingen met verschillende niet-EU-regeringen, zou waarschijnlijk niet alleen door Nederland maar ook door Griekenland, Duitsland, Oostenrijk en Denemarken worden gebruikt. Dit zijn allemaal landen die een push voor strengere migratie-regelgeving in de EU hebben ondersteund.
Nederland werkt met Denemarken, Malta en Zweden aan opties voor asielaanvraagverwerking buiten Europa, aldus een EU-diplomaat aan wie anonimiteit is gegeven om over de plannen te spreken. Italië heeft sinds eind 2023 een soortgelijke regeling met Albanië, maar de opzet van Rome is experimenteel en heeft verschillende juridische aanvechting opgeleverd.
De Nederlandse regering stelde het parlement het afgelopen weekend op de hoogte van het feit dat het geen juridisch bezwaar ziet tegen het opzetten van de terugkeerhub en extern asielverwerkingscentrum na een wettelijke toetsing door Clingendael, een onderzoeksinstituut.
Hoewel de regering nog geen locatie voor de faciliteit heeft aangekondigd, lopen onderhandelingen met verschillende kandidaatlanden en een akkoord voor de oprichting ervan zal waarschijnlijk binnen zes tot zeven maanden worden aangekondigd, aldus dezelfde diplomaat.
"Het idee is niet om hier een politiek spektakel van te maken maar om het echte juridische werk te doen zodat dit echt blijft hangen," voegde de diplomaat eraan toe.
De push van de regering van Premier Rob Jetten komt terwijl EU-instituties in de slotfase zijn van de goedkeuring van een migratiewet die de oprichting van de terugkeerhubs mogelijk maakt.
Een akkoord over de migratiewet werd eerder deze maand verwacht, maar is vertraagd door last-minute geschillen.
EU-regeringen hebben jarenlang moeite gehad met het hervormen van migratieregels, deels belemmerd door de principes die zijn vastgelegd in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens. Op 15 mei riepen echter 46 lidstaten van de Raad van Europa op voor regels die een doeltreffend migratiebeleid mogelijk maken.
