Étienne Davignon, Belgische diplomaat beschuldigd in Lumumba-zaak, op 93-jarige leeftijd overleden
Étienne Davignon, voormalig vicevoorzitter van de Europese Commissie en Belgisch staatsman die recent was doorverwezen naar de rechter wegens betrokkenheid bij de dood van Congolees leider Patrice Lumumba, is op 93-jarige leeftijd overleden. Zijn dood betekent het einde van wat de eerste strafrechtelijke vervolging had kunnen worden in verband met een van de donkerste koloniale hoofdstukken van België.
Étienne Davignon, een van de meest invloedrijke Belgische diplomaten van de twintigste eeuw, is maandag op 93-jarige leeftijd overleden, meldt Belgische media. Davignon bekleedde gedurende zijn leven topposities in de Europese diplomatie, het bankwezen, de energiesector en de luchtvaart, maar de laatste maanden van zijn leven werden overschaduwd door een historische rechtszaak.
In maart 2026 bepaalde een Brusselse rechtbank dat Davignon zich moest verantwoorden voor zijn vermeende rol in de gevangenneming, mishandeling en dood van Patrice Lumumba, de eerste premier van het onafhankelijke Congo. Daarmee zou hij de eerste persoon zijn geweest die strafrechtelijk werd vervolgd in verband met Lumumba's dood in januari 1961 — een zaak die al decennialang symbool staat voor Belgisch koloniaal geweld.
Lumumba werd slechts enkele maanden na zijn aantreden omvergeworpen en vermoord door door België gesteunde separatisten. Davignon, destijds een jonge diplomaat verbonden aan het Belgische ministerie van Buitenlandse Zaken, werd door aanklagers beschuldigd van betrokkenheid bij de wederrechtelijke overdracht en gevangenhouding van Lumumba, alsmede van het onderwerpen van hem aan vernederende en onterende behandeling. Ook werd hij in verband gebracht met de dood van Lumumba's bondgenoten Maurice Mpolo en Joseph Okito. Davignon ontkende alle beschuldigingen.
Een Belgische parlementaire onderzoekscommissie concludeerde al in 2002 dat België 'moreel verantwoordelijk' was voor de dood van Lumumba. In 2022 gaf de Belgische regering formeel de enige bekende lichaamsresten van Lumumba terug aan zijn familie: een kies die decennialang in het bezit was van een Belgische politieagent die betrokken was bij de verwijdering van zijn lichaam.
De Lumumba-zaak is uitgegroeid tot een centraal onderdeel van de moeizame Belgische confrontatie met zijn koloniaal verleden. Met het overlijden van Davignon komt aan die rechtszaak echter definitief een einde, voordat een rechter zich over de feiten heeft kunnen buigen.
