Congres oefent verzet tegen Trumps kernagenda: Republikeinen blokkeren Iran-oorlog en uitgaven
Het is niet Trumps week geweest. De Kamer stemde na weken van discussie voor een einde aan de Iranoorlog, en Republikeinse senatoren schrapten miljarden uit zijn begroting.
Het was niet Trumps week. Hij noemde de stemming in het Huis van Afgevaardigden zelf 'betekenisloos', toen hij donderdag tot een virtuele furie over het onderwerp overging. Maar de symboliek woog in dit geval zwaarder dan de nog onzekere werkelijke gevolgen van de beslissing.
Met behulp van vier Republikeinse afgevaardigden had de kamer na weken van discussie voor een einde aan de Iranoorlog gestemd. Met 215 tegen 208 stemmen spraken afgevaardigden uit de eigenlijk Republikeinse kamer zich uit voor het standpunt dat Trump ofwel zijn troepen uit Iran moet terugtrekken, ofwel toestemming van het Congres voor de oorlog moet inwinnen.
De Amerikaanse president schold de vier afvalligen en de 'Dummokraten' – zijn nieuwste belediging voor de Democraten – daarna voor onpatriotisch. Ten slotte, zei hij, bevonden zij zich midden in de 'laatste onderhandelingen' met Teheran. Maar de vlucht vooruit kon niet verhullen dat hier een trend zich voortzet. Steeds meer Republikeinen in het Congres zijn bereid zich in kernvragen tegen Trumps agenda te verzetten.
Op de dag van de stemming werd officieel wat Amerikaanse media al hadden gemeld: nadat Republikeinen in de Senaat een financieringspakket voor Trumps immigratiepolitiek tijdelijk hadden geblokkeerd, schrapten zij een passage uit het wetsvoorstel die een miljard dollar voor 'veiligheidsmaatrregelen' in Trumps geplande nieuwe balzaal van het Witte Huis zou hebben vrijgesteld.
Achter de schermen zijn veel leden van het Congres van mening dat dit in economisch moeilijke tijden en vijf maanden voor de tussentijdse verkiezingen het verkeerde signaal aan Amerikanen afgeeft. Trump had bovendien verzekerd dat het project alleen uit donaties zou worden gefinancierd.
Het financieringspakket liep in de Senaat nog een tweede keer vast toen de regering het omstreden 1,8 miljard dollar zware 'schadevergoedingsfonds' voor slachtoffers van een vermeend politieke rechterlijke macht aankondigde. Maar ook hier lijkt het erop dat tegenstanders zich hebben doorgezet, onder hen vooraanstaande Republikeinen in het Congres.
De huidige minister van Justitie Todd Blanche verzekerde in een hoorzitting deze week dat men dit plan niet verder zou volgen, hoewel dat tegen aanvragen van het Congres nog niet schriftelijk is vastgelegd. Afgevaardigden vreesden dat relschoppers van de bestorming van het Capitool, die veel politieagenten hadden verwond, zich voor een 'vergoeding' zouden kunnen aanmelden – en dat ook dit een minpunt in de tussentijdse verkiezingen zou kunnen worden.
De toegenomen Republikeinse kritiek op Trumps plannen is ook een politiek risico voor leden van het Congres. De president heeft kritici in de voorverkiezingen voorzien van door hemzelf geselecteerde MAGA-loyalisten, die in verschillende staten hebben gewonnen. Maar ook dat liep deze week fout. Afgevaardigde en gouverneurskandidat Randy Feenstra, aan wie Trump enkele dagen voor de verkiezing zijn steun had gegeven, verloor in Iowa tegen een gematigdere conservatief. Het was de eerste nederlaag van een door Trump gepromoveerde kandidaat op dit niveau in jaren.
Ook toen het ging om de benoeming van de in veiligheidszaken volkomen onervaren Bill Pulte tot waarnemend coördinator van inlichtingendiensten, hielden enkele Republikeinen hun ontsteltenis niet achter. Trump prees de directeur van de 'Federal Housing Finance Agency' aan als geschikte kandidaat. Senator John Cornyn uit Texas, die zijn voorverkiezing onlangs tegen Trumps MAGA-kandidaat had verloren, stelde echter dat er geen enkel bewijs was dat Pulte gekwalificeerd was.